"Сәхнә артында”: Казан ш. “Водоканал” МУП
Без “Сәхнә артында” рубрикасын дәвам итәбез, анда эшчәнлекләре ТР Тарифлар буенча Дәүләт комитеты тарафыннан көйләнә торган Татарстан Республикасы предприятиеләре турында сөйлибез. Бу төбәкнең коммуналь инфраструктурасының тотрыклы эшләвен тәэмин итүче төп оешмалар.
Чыгарылыш Герое - Казан шәһәренең “Водоканал” МУП.
Казанның коммуналь суүткәргеч-канализация хуҗалыгы - шәһәр инфраструктурасының база тармакларының берсе. Җылылык энергетикасы белән беррәттән, ул шәһәрнең тормыш эшчәнлеген тәэмин итә: санитар-эпидемиологик иминлектән алып предприятиеләрнең һәм социаль өлкәнең тотрыклы эшенә кадәр. Су каналының нәтиҗәле эшләвенә халыкның сәламәтлеге һәм тормыш сыйфаты турыдан-туры бәйле.
Предприятие тарихы 1872 елда, шәһәр суүткәргечен төзү турында карар кабул ителгәч башлана. Беренче чыганак Казаннан 25 чакрым ераклыкта урнашкан Панов ачкычлары була. Проект шулай ук ашыгыч хәлләрдә суны бушлай бирүне тәэмин иткән эшмәкәр П.И. Губонин катнашында гамәлгә ашырыла.
Шәһәр үсү белән ресурсларны арттыру зарурлыгы туа: XIX гасыр ахыры – XX гасыр башында артезиан скважиналарын бораулау башлана. Революциядән соң су белән тәэмин итү системасы шәһәр хакимияте карамагына күчә һәм инде дәүләт идарәсе кысаларында үсешен дәвам итә.
1930 нчы елларга җир асты чыганаклары җитәрлек булмый башлый, һәм стратегик карар - Идел елгасыннан су куллану - кабул ителә. 1937 елда шәһәр һәм сәнәгать ихтыяҗлары өчен су бирүне тәэмин иткән Идел суүткәргеченең төп объектлары файдалануга тапшырыла.
Алга таба система актив рәвештә киңәйде:
- Җир асты су җыюлары (Аки, Азино һ. б.) үсеш алган.;
- яңа чыганаклар кертелде (Танкодром, Мирный);
- насос станцияләре һәм инфраструктура яңартылды.
Үзәкләштерелгән канализация төзелеше 1928 елда башлана, ә инде 1932 елда система кулланылышка кертелә. Башта агып төшүче сулар чистартусыз ташлана, әмма 1950 нче еллардан чистартуның тулы кыйммәтле системасы формалаша башлый.
2024 елда “Иделне савыктыру” федераль проекты кысаларында чистарту корылмаларын масштаблы реконструкцияләү төгәлләнде һәм бүген Казанда канализация чистарту корылмалары бөтен ил өчен үрнәк булып тора. Рәсәйдә беренчеләрдән булып монда ләм утырмасын термомеханик эшкәртү заводын эшләтеп җибәрделәр.
Бүген Казанның “Водоканал” МУП - аңа хезмәт күрсәтүдә гарантия бирә торган предприятие:
- 2258 км су белән тәэмин итү челтәре;
- 1523 км су агызу челтәре;
- “Идел” су алу урыны;
- 16 җир асты су җыюлары;
- 220 насос станциясе;
- 8 кар эретү пункты;
- канализацияне чистарту корылмалары һәм гидротехник объектлар