Казан шәһәрендә Бөтенроссия семинар-киңәшмәсенең беренче көненә йомгаклар
Казанда «Хәзерге шартларда тарифларны һәм монополиягә каршы җайга салуның үзенчәлекләре» Бөтенроссия семинар-киңәшмәсе уза, аны оештыручылар булып Татарстан Республикасы Тарифлар буенча дәүләт комитеты белән берлектә Россия Монополиягә каршы федераль хезмәте тора.
Чараның беренче көне тарифларны көйләүнең фәнни күренешенә багышлана. Социаль сәясәт һәм оешмаларны үстерү, аларның ышанычлылыгын һәм нәтиҗәлелеген арттыру мәсьәләләре тикшерелде, шулай ук концессия килешүләрен төзү практикасы да каралды. Коммуналь хезмәтләргә тарифлар үсешен тоткарлау сәясәте шартларында оешмаларның перспективалы үсеше темасы фәнни сессиядә төп тема булды.
Кулланучылар һәм коммуналь хезмәтләр күрсәтүчеләр арасында «баланс эзләү»нең мөмкин булган вариантларын әлеге экспертлар яңгыратты: Елена Почекутова – и.ф.к, доцент, Себер федераль университетының дәүләт идарәсе һәм финанс икътисады институтының МКФХ базарларын монополиягә каршы һәм тарифларны җайга салу база кафедрасы мөдире урынбасары, Илья Долматов – и.ф.к., «Югары икътисад мәктәбе» ФТУ Икътисад һәм инфраструктураны җайга салу институты директоры, Ирина Меркулина – и.ф.д., икътисад һәм бизнес факультетының фәнни эшләр буенча деканы урынбасары, Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университетының логистика һәм маркетинг департаменты профессоры һәм башкалар.
«Тарифларны җайга салу принциплары реаль сектор карарларын кабул итү шартларына трансформалаша: бәяләр (тарифлар) билгеләү озак сроклы, инфляциянең көтелгән темпларын исәпкә алып, озак сроклы перспективада бәяләрнең (тарифларның) тотрыклы фаразлана торган үзгәрүен тәэмин итү, кабул ителә торган тариф карарларының үтә күренмәлелеге һәм җайга салына торган эшчәнлекне гамәлгә ашырганда икътисадый һәм энергетик нәтиҗәлелекне арттыруны стимуллаштыру», – дип билгеләп үтте спикерлар.
Тарифларны җайга салу проблемаларын хәл итү буенча тәкъдимнәрне үз докладында Казан дәүләт архитектура-төзелеш университетының өлкән укытучысы, Татарстан Республикасы Иҗтимагый палатасы әгъзасы Дмитрий Романов белдерде. Ул коммуналь һәм торак тарифларының составын аңлаешлы итеп аңлатуны үз эченә алачак, шулай ук коммуналь инфраструктура объектларын модернизацияләү буенча чаралар турында мәгълүматны үз эченә алачак мәгълүмати ресурс булдыру кирәклеген билгеләде.
«Республика халкына коммуналь хезмәтләрне модернизацияләүгә күпме акча китәчәге турында тариф составы аңлашылмый. Халык тарифның ни өчен үсүен аңламый. Мин кулланучылар өчен мәгълүматны сайтка яки түләү артына формула рәвешендә урнаштырырга тәкъдим итәм. Мәсәлән, «Тариф болай барлыкка килә: ресурс бәясе + ташу + югалтулар».
Хәзерге вакытта үзәкләштерелгән җылылык белән тәэмин итү системаларының ышанычлылыгын һәм нәтиҗәлелеген арттыруга зур игътибар бирелә. Бу хакта Казан дәүләт энергетика университеты вәкиле Аделя Нурисламова белдерде.
«Россия Федерациясе буенча җылылык белән тәэмин итүнең ышанычлылыгы кими бара – җылылык челтәрләренең авариялелеге арта. Соңгы елларда игътибарны технологик проблемалардан икътисадый проблемаларга күчерү бара, «альтернатив котельная» проектына басым ясала. Яңа базар моделе инфраструктураның югары дәрәҗәдә тузганлык проблемасын хәл итәргә ярдәм итәчәк һәм җылылык энергиясенең бәясен алдан әйтеп була торганрак итәргә мөмкинлек бирәчәк.
Семинар-киңәшмәнең беренче көненең икенче өлешендә эшне дискуссия мәйданчыклары ачты. Дискуссия мәйданчыгында ТКХ икътисад һәм хокук институты директоры, суд эксперты Галина Минофьева җитәкчелегендә инвестиция программалары гражданнарның коммуналь хезмәтләр өчен түләү үсешенең чик индексларын арттыру коралы буларак тикшерелде.
«2023 елның 1 мартыннан «инвестицион икътисад» төшенчәсе кертелде. Экономиянең барлыкка килү нигезләре ике: беренчесе – оештыру. Сәбәпләре – сатулар уздыру яки эшне мөстәкыйль башкару. Экономияне һәр инвестиция чарасы буенча исәплиләр. Бу очракта экономиянең 30% оешма карамагында кала, 70% башка чараларны финанслауга юнәлтелә һәм икенчесе – технологик. Экономия предприятиедә саклана һәм инвестиция программасын финанслауга юнәлтелә.
Икенче дискуссия мәйданчыгының темасы итеп әлеге чорда актуаль булган бакча ширкәтләре территориясендә коммуналь хезмәтләр күрсәтүне монополиягә каршы контрольдә тоту проблемасы сайланды. Бу мәсьәләдә МКФХнең Татарстан, Удмуртия, Чувашия һәм Новосибирск территориаль идарәләре вәкилләре тәҗрибә уртаклашты.
Өченче дискуссия мәйданчыгын Россия МКФХ Эксперт Советы каршындагы эшче төркем әгъзасы, «ИТЦ Энергоэффект» ҖЧҖ директоры урынбасары Энергга Гиличанская «Концессия килешүләрен гамәлгә ашыру механизмы: плюслар һәм минуслар» темасы белән ачты. Ул концессиянең максатлары һәм бурычлары, концессия килешүләрен төзүнең уңай аспектлары, концессия килешүләрен әзерләүдә, төзүдә һәм гамәлгә ашыруда төп проблемалар турында сөйләде. Шулай ук спикер катнашучыларны үзгәрешләр кертү планлаштырылган норматив-хокукый актлар проектлары белән дә таныштырды.
Семинар-киңәшмә эше иртәгә дәвам итәчәк. Практик сессиядә спикерлар сыйфатында Татарстан Республикасының Тарифлар буенча дәүләт комитеты, Мәскәү өлкәсенең Бәяләр һәм тарифлар комитеты, Төмән өлкәсенең Тариф һәм бәя сәясәте департаменты, шулай ук җайга салынулы оешмалар – Казан шәһәренең «Водоканал» МУП, «Газпром теплоэнерго» АҖ, «Тюмень Водоканал» ҖЧҖ вәкилләре чыгыш ясаячак.
Бөтенроссия семинар-киңәшмәсе турында барлык актуаль мәгълүмат «Татарстан тарифлары» телеграм-каналында урнаштырыла.