25 апрель: Кызыл Армия тарафыннан Берлин камалышы

Хөрмәтле Татарстан Республикасы халкы!

Ике атнадан халык өчен иң әһәмиятле бәйрәм – Җиңү көне булачак! Әйдәгез, бергәләп солдатларыбызның батырлыгын искә төшерик һәм Кызыл армия сугышчыларының истәлеген хөрмәтлик.

1945 елның 25 апреле – Бөек Ватан сугышы тәмамлануның мөһим көне – Берлин камалышы көне. Нәкъ шул көнне Германия башкаласы Кызыл Армия тарафыннан чолгап алына.

Берлинда урам сугышлары көндез дә, төнлә дә тынып тормыйлар. Дошман, сугышка махсус частьлар һәм фольксштурм батальоннарын (Гитлерга каршы коалиция басымын үз территориясенә кайтару өчен Икенче Бөтендөнья сугышының соңгы айларында төзелгән нацист Германиясенең халык ополчениесе отрядлары) чыгарып, каты каршылык күрсәтә.

16-нчы һава армиясе бомбардировщиклары тарафыннан «Салют» планына ярашлы рәвештә Берлин үзәгенә ике массировкалы һөҗүм ясала. Совет очучыларының гамәлләре Берлинда алга киткән Кызыл Армия гаскәрләренә бәяләп бетергесез ярдәм күрсәтә,  безнең истребительләр дошман авиациясе комачауламасын өчен дошман аэродромнарын блокадалый. Авыр метеорологик шартларда эш итәргә туры килә, максат районы нык төтен белән капланган була, болытларның түбән йөзүе самолетларны җиргә кысып, пикировкадан бомбага тотарга мөмкинлек бирми, ә фашистлар көчле зенит уты алып баралар.

Көньяк-көнбатышта 3-нче гвардия танк армиясе Тельтов-канал янындагы плацдармнан веер белән һөҗүмне уңышлы үстерә. Германия башкаласына һөҗүмдә 6-нчы гвардия танк корпусы лидерлыкны дәвам итә. Көн дәвамында совет гаскәрләре Шмаргендорф бистәсенә якынлашалар, аның артында тыгыз төзелеш кварталлары – Берлин шәһәре үзе башлана. Көн ахырына Берлин өчен көрәш шәһәрнең үзәк районнарына күчә.

Сүз уңаеннан, бу көнне хәрби тимер юлчылар бәйрәме көне дип тә санарга мөмкин. Ике көн эчендә сугышчы-транспортчылар җимерелгән юлларны торгызырга һәм Берлин үзәгенә ут ачкан авыр коралларны Берлин-Лихтенберг станциясенә алып килергә өлгерәләр.

25 апрель – истәлекле көнне күп кенә объектлар һәм кварталлар белән бергә 9-нчы укчылар корпусы гаскәрләре тарафыннан шактый зур Трептов-парк массивы гитлерчылардан чистартыла һәм концлагерьдан совет кешеләренең зур төркеме азат ителә.

22 сәгатьтә Мәскәү Ватан исеменнән 1-нче Белоруссия һәм 1-нче Украина фронтларының, шул исәптән Берлинны камап алуны тәмамлаган генерал-лейтенант Поплавскийның 1-нче Польша армиясенең батыр гаскәрләренә ике йөз егерме дүрт коралдан торган егерме артиллерия залпы белән салют ясый. Бик яхшы сугыш хәрәкәтләре өчен Берлинны камап алуны тәмамлау һәм аталган шәһәрләрне яулап алу өчен сугышта катнашкан җитәкче гаскәрләргә рәхмәт белдерәм.

Көн ахырында, 25 апрельдән 26 апрельгә каршы төндә, төньякта 3-нче удар армия гаскәрләре Берлин-Шпандауэр-Шиффартс каналының икенче ярына уңышлы үтеп керә һәм яулап алынган плацдармны киңәйтү белән шөгыльләнә.

Бу көннең тагын бер кызыклы мизгеле – Совет (5-нче гвардия армиясе) һәм Америка (1-нче Америка армиясе) гаскәрләренең Торгау районында Эльба елгасында очрашуы. Союздаш армияләр берләшмәсе алман гаскәрләрен ике – төньяк һәм көньяк төркемнәргә бүлергә мөмкинлек бирә. Бу аларны юк итүне җиңеләйтә, ә гитлерчылар үзләре Гитлерга каршы коалициянең таркалуына соңгы өметләрен югалта.

Мәгълүмат чыганагы: https://historyrussia.org/sobytiya/proekt-shagi-k-pobede-khronika-poslednikh-dnej-vojny-25-aprelya-1945-goda.html